جستاری در سکولاریسم فرهنگی
اینکه چرا باید سکولارسم را شناخت و به نقد آن پرداخت بسیار مهم است. سکولاریسم، روح و جوهره مکاتب مادی و الحادی می باشد. مکاتبی مانند مارکسیسم و لیبرالیسم. شاید باور این مساله که مارکسیسم فانی و...
اینکه چرا باید سکولارسم را شناخت و به نقد آن پرداخت بسیار مهم است. سکولاریسم، روح و جوهره مکاتب مادی و الحادی می باشد. مکاتبی مانند مارکسیسم و لیبرالیسم. شاید باور این مساله که مارکسیسم فانی و لیبرالیسم باقی ولی لرزان ، دارای روح مشترکی هستند سخت باشد. رقابت و تزاحم این دو مسلک مانع آن بوده است تا روح مشترک آنها دیده شود ولی حقیقت این است که روح مشترک سکولاریسم در دو کالبد سوسیالیسم و سرمایه داری وجود دارد.
سکولاریسم به " دنیا گرایی " و نیز به " علم گرایی " ترجمه شده است که البته نادرست نیست ولی معنای حقیقی آن را بیان نمی کند. کلمه سکولار (Secular ) در لاتین به معنای " زمان حاضر " و " حالا " می باشد و واژه سکولاریسم دقیقا به معنای " توجه به زمان حاضر و کنونی " خواهد بود. سکولاریسم در جهان بینی فلسفی مغرب زمین به مفهوم اهل این زمان و این دوران بودن است بدین معنا که چون بشر، هم اکنون در این دنیا و عالم مادی در حال گذران عمر می باشد می باید از توجه به سایر عالم های حقیقی و غیر حقیقی دیگر صرف نظر نموده و فقط به این عالم مادی توجه نماید. به عنوان مثال در این نوع از طرز تفکر غربی ، حتی اگر عالم دیگری بعد از این عالم خاکی هم وجود داشته باشد نباید بدان توجه نمود و فقط باید گرایش به این دنیای مادی پیدا کرد و به آن در زندگی انسان اصالت داد و از نگاه به جهان آخرت چشم پوشید.
به طور یقین چنین اندیشه سهمگینی ، قواعد و برنامه هایی برای وارد شدن در کلیه شئون زندگی انسان اعم از فرهنگ ، اجتماع ، سیاست و اقتصاد خواهد داشت. اولین مزاحم و مخالفی که سکولاریسم بر سر راه خود احساس می کند دین و برنامه های دینی می باشد که در همه ابعاد زندگی انسان حضوری جدی و فعال دارد و دقیقا در نقطه مقابل سکولاریسم قرار دارد چرا که دین می خواهد انسان را با آسمان و عوالم ماوراء طبیعت پیوند دهد ولی سکولاریسم می خواهد این رابطه گسسته شده و انسان فقط زمین بین شود. و اینگونه است که جدال سکولاریسم و دین در می گیرد.
درست است که در بررسی تاریخی سکولاریسم در ظاهر، رد پای آن را در غرب و از قرون وسطی به بعد پیدا می کنیم ولی باید توجه نمود که ریشه مفهومی آن سابقه ای به امتداد تاریخ بشر دارد و هر کجا که تبلیغ و دعوتی از سوی پیامبران و مصلحان برای کشاندن مردم به سمت خدا وجود داشته و توجه انسان ها به آخرت جلب شده، مفهوم سکولاریسم نیز در نقطه مقابل خداگرایی و تئیسم از سوی مخالفان به کار گرفته شده است.
حال این روح (سکولاریسم) بسته به فضایی که در آن وارد شود تاثیرات خود را خواهد گذاشت. عرصه فرهنگ به دلیل تاثیر گذاری فراوان خود، یکی از مهمترین و کلیدی ترین ابزار سکولاریست ها برای سکولاریزاسیون جوامع انسانی می باشد. جامعه ما نیز از این خطر در امان نبوده و نیست و علاوه بر سکولاریسم وارداتی، متاسفانه ما شاهد هستیم که توسط عده ای حتی در میان مسئولین فرهنگی و سیاسی ما بدان دامن زده می شود. تبلیغ اینکه در وادی فرهنگ، ارزش و غیر ارزش معنا ندارد و یا مطرح نمودن شیطنت آمیز این مسئله که ما وظیفه نداریم تا مردم را به زور به بهشت ببریم همه و همه مقدمه ای برای ترویج و گسترش سکولاریسم فرهنگی می باشد.
وجه تمایز یک جامعه اسلامی با یک جامعه سکولار در همین جهت گیری ها و هدف گذاری ها می باشد. روش های مطلوب برای رسیدن به ارزش های متعالی. که در دین اسلام و در سنت معصومین (ع) کاملا شفاف و غیر قابل تاویل بوده و صد در صد نافی سکولاریسم فرهنگی می باشد.
نویسنده: مرتضی حسن پور
11 دیدگاه
نظرات بسته شده است.
متن خوبی بود تا به حال سکولاریسم رو اینگونه خوب و روشن معنا نکرده بودند.
اینکه نباید مردم را به زور به بهشت برد شد سکولاریسم؟ چرا این حرف را می زنید؟
من به نوبه خود استفاده کردم. از این مقالات و نوشته های آگاهی بخش زیاد نشر دهید.
لزومی با تایید نظرات نیست،همین که بخوانید و بدانید و اشاءالله رعایت فرمائید کافی است.متشکرم.
سلام. بسیار مطلب خوب و به درد بخوری است. مشکل بشر تنها در زمینه مادی نیست در زمینه معنویذتنها اسلام است که حرف برای گفتن دارد من با نویسنده مطلب موافقم .
نویسنده مطلب اهری هستند؟
من همین مطلب را در سایت جهان نیوز به نقل از یک وبلاگ خوندم. فکر کنم سرقت ادبی شده!!
آقا مطلب مال ایشان نیست تو جهان نیوز به نقل از وبلاگ حکمت، الان هست ببینید.
اهرلی دلبندم!
وبلاگ حکمت هم مال ایشونه دیگه !!
افتاد؟
اگر از الینه شدن فرهنگ میترسید ایران مدتهاست الینه شده فرهنگش عربی زبانش عربی اعتقادش عربی افکارش عربی داعشی جنگ جنگ اسامی مردان وزنانش عربی اسامی کوچه ها ومیادین عربی دیگر ازچه میترسید مگرماها قهرمانان خوذ را میشناسیم بابا اصلا اگر سکولاریسم بداست تهاجم فرهنگی دارد بهتراست بجای سوارشدن برماشین اختراع غربیها سوار الاغ وقاطرشده رفت وآمد نمایید بجای رفتن به دکتر که اختراع باز غربیهاست به مساجد رفته دعا نمایید
سکولاریسم آنگونه که ایشان گفته اند مذموم نیست. عرفی گرایی نوعی سکولاریسم است و گریز ناپذیر . ایشان لطفا پاسخ دهند.
با عرض سلام خدمت جناب علیزاده.
عرفی گرایی یکی دیگر از ترجمه های سکولاریسم است که در واقع بیان کننده گوشه ای از مفهوم سکولاریسم است و کامل و مانع نیست.
اولین بار جناب سعید حجاریان در دوران اصلاحات و البته با نام مستعار جهانگیر صالح پور در نشریه کیان این معنا را شرح داد. وی با دلایل متعددی سعی داشت تا اثبات نماید که چاره ای جز عرفی کردن قوانین و حکومت وجود ندارد که البته در نظر ایشان همان سکولاریزاسیون دین و جامعه بود. به عنوان مثال ایشان ایجاد ” مجمع تشخیص مصلحت نظام ” را دلیلی بر شروع این فرایند می دانست.
ولی آنچه که در طاق نسیان سپرده شده این است که دین اسلام دارای دو دسته قوانین است یک دسته قوانینی که همواره و در همه زمان ها و مکان ها ثابت است و دسته دیگری که بر حسب مقتضیات زمانی و مکانی قابل تغییر است . تعبیر دسته دوم به عرفی گرایی و استخراج سکولاریسم از آن کاملا نادرست می باشد. لذا وجود احکام ثانویه در اسلام، ثابت کننده سکولاریسم نیست و با همدیگر تفاوت ماهوی دارند.