نگرشی بر رواج پدیده تک فرزندی در خانواده های ایرانی

حجت الاسلام عباس زاده استاد حوزه و دانشگاه در رابطه با ضرورت ازدیاد جمعیت به خبرنگار آناج گفت: در مورد کنترل جمعیت اصولا اگر ما نه محدود کنیم و نه تشویق کنیم به صورت طبیعی با این موضوع برخورد کنیم بهترین نتیجه را می گیریم.

محدودیت فرزندآوری و آسیب های جدی به کشور

وی ادامه داد: علت تاکیدات مقام معظم رهبری بر روی ازدیاد جمعیت این است که در دهه های گذشته ها مسئولین اقدام به محدود کردن جمعیت کردند و جلوی تکثیر گرفته شد و آسیب ایجاد کرد، حال این تشویق برای جبران آن آسیب هاست و اگر متعادل بشود بعید می دانم که سیاست تشویقی را ادامه بدهند.

وی افزود: در یک خانواده زن و شوهری تصمیم میگیرند که بچه نداشته باشند و یا یکی داشته باشند، در اوایل زندگی در ظاهر به نفع آنهاست. هزینه زندگی پایین است آزادی از لحاظ تفریح بیشتر است. اما اگر به این توجه داشته باشند که تک فرزند آنها در آینده ممکن است از کنارشان برود و یا در شهری دیگر زندگی کند، خواهند دید که در دوره ی دوم زندگی تلخ کامی هایی به دست می آید که آن شیرینی جوانی را از بین خواهد برد.

عباس زاده گفت: در حالت مخالف آن ممکن است زن و شهری تصمیم به داشتن ۴ یا ۵ فرزند داشته باشند، در نیمه اول ممکن است با مشکلات اقتصادی و محدودیت هایی مواجه شوند و زن و مرد بیشتر جنبه خدماتی خواهند داشت. اما در نیمه دوم از سوی بچه ها حمایت خواهند شد. از هر بعدی نیازهای عاطفی اقتصادی برطرف خواهد شد و تلخی جوانی شیرینی ایجاد می کند.

لزوم رعایت فاصله سنی بین فرزندان

استاده حوزه اذعان کرد: البته دوست نداریم هیچ کدام از این ها پیش بیاید. بلکه جوری برنامه ریزی بشود که فاصله ی سنی بچه ها هم رعایت شود و در آخر هم از حمایت بچه ها بهره مند بشوند.

وی تاکید کرد: حال این مثال را اگر تعمیم بدهیم به کل جامعه خواهیم دید وقتی ما سیاست های کنترل جمعیت را اعمال می کنیم، وقتی جلوگیری می کنیم یکباره می بینیم که اکثریت جمعیت پیر می شود نه به نفع پیر است و نه به نفع جوان. زیرا کسی نیست که از پیر نگهداری کند و هزینه نگهداری از قبیل بهداشت و درمان هم زیاد است و جوان هم طاقت اینکه این مقدار پیر را حمایت کند ندارد.

استاد دانشگاه اظهار کرد: در جامعه اگر همه جوان باشند همه قدرتمندند و تولید ثروت می کنند، ولی در چند سال بعد همه پیر می شوند، توزیع جمعیتی باید طوری باشد که تعدیل ایجاد بشود، نیمه اول قرن جامعه باید هم پیر داشته باشد هم جوان و همینطور در نیمه دوم قرن باید چنین باشد.

خانواده ها باید به صورت متعادل فرزند پروری کنند

وی ادامه داد: پرورش متعادل فرنزدان منج به این می شود که هم خانواده ها در هر دونیمه زندگی کم و کسری نداشته باشند و هم جامعه همه ی سال را به طور یکنواخت مصرف و کار را شاهد باشد.

استاد حوزه در پاسخ به سوال خبرنگار آناج مبنی بر اینکه با توجه به آیه ۳۲ سوره نور – «اِنَ یَکونوا فُقَرآءَ یُغنِهِمُ اللهُ مِن فَضلِه» اگر فقیر و تنگدست باشند، خداوند از فضل خود آنان را بی‌نیاز می‌سازد- چه پیشنهادی برای جوانان و زوج های جوان دارید، گفت: جوانهای ما نباید فقط به فکر شرایط اقتصادی خودشان باشند و این را بهانه کنند که ازدواج نکنند، خداوند بارها روزی داده است بدون اینکه نقشی داشته باشیم.

وی یادآور شد: خداوند یکبار در رحم مادر شرایط را برای ما محیا کرده است، بار دگر در بدو تولد که دندان نداشتیم شیر را در سینه مادرانمان قرار داده و مارا ۲ سال از شیر که بهترین غذاست بهره مند نموده است؛ در نوبت سوم که دندان در آوردیم سالها بر سر سفره بی منت والدین قرار گرفتیم.

جوانان اعتمادشان را به خدا بیشتر کنند

عباس زاده تاکید کرد: با عنابت به موارد فوق، زمانی که جوان می خواهد خودش وارد عمل شود به خداوند بی اعتماد می شود، خداوند می فرماید وقتی عقلت توانا گشت یک حرکتی داشته باش من روزی خواهم داد.

رزق سنجاق شده است به عیال

وی افزود: نکته دوم نوع تعهد خدا و نوع توقع جوان است، تعهد خدا این است که ازدواج کنید روزی با من است. «الرزق من العیال» رزق سنجاق شده به همسر. شما همسر گزینی کنید رزق با همسر می آید.

عباس زاده تاکید کرد: جوان امروز قبول نمی کند، میخواهد اول روزی را بدهند بعد ازدواج کند و این با پیمان خدا تناقض دارد و توقع ما اینگونه عملیاتی نمی شود.

استاد دانشگاه اذعان کرد: نکته سوم اینکه روزی توزیع در زمان شده است، روزی امروز را امروز می دهد روزی ماه بعد را ماه بعد و … ولی جوان توقع دارد روزی چندین سال را یک جا داشته باشد، یک واقعیت اجتماعی که برایش شاهد هم بیاورم. جوانان از والدین خود بپرسند در ابتدای زندگی چه داشتند و الان چه دارند؟

وی در توصیه ای برای جوانان و زوج های جوان گفت: به خانمها توصیه می کنم قناعت پیشه باشند، حضرت فاطمه (س) در طول زندگی با امام علی (ع) چیزی از حضرت امیر نخواستند که در توانشان نباشد؛ از طرفی آقایان باید تن به کار بدهند و حتی نفقه ی قانونی زن و فرزندشان را وسعت بدهند.

عباس زاده افزود: اگر خانم ها اصراف کنند و آقایان سستی کنند طعم دارا بودن را نمی چشند؛ باید توجه داشته باشیم هرچه نیاز ضروری تر است کم هزینه تر است ولی هر چه نیاز ضروری نباشد پر هزینه هم میشود؛ تجملات را کنار بگذارید و حداقل هایی که دارند اکتفا کنند.

شیوع تک فرزندی در خانواده های ایرانی

خانم دکتر سمیه غلامی روانشناس و استاد دانشگاه تبریز در پاسخ به سوال خبرنگار آناج مبنی بر اینکه با توجه شیوع تک فرزندی در ایران، این موضوع چه مضراتی برای فرزند و حتی جامعه خواهد داشت؟ در شرایط نرمال خوب نیست، اگر خانواده تک فرزند باشد مسلما فرزند مهارت های اجتماعی لازم را کسب نخواهد کرد.

وی ادامه داد: در بازی مهارت ها انتقال می یابد و کودک به تنهایی نمی تواند این مهارت ها را به دست آورد؛ احساس افسردگی در این کودکان بیشتر است و در کل تک فرزندی در جامعه نرمال نوعی آسیب بالقوه است.

وی در رابطه با علت سوق خانواده ها به تک فرزندی باشد، متذکر شد:گرانی، یکی از دلایل مهم است، خانواده ها از عهده ی هزینه ها بر نمی آیند. البته در شرایط کنونی به علت میل خانواده ها به تجمل گرایی و مارک پوشیدن هزینه ها افزایش یافته است.

غلامی اذعان کرد: در قدیم در یک خانواده لباس های فرزندشان را به فرزند بعد هم می داند ولی امروزه برای هر بچه باید لباس نو تهیه کنند و مارکدار بودن آن هم اهمیت دارد. به نوعی اعتقاد به اینکه هر بچه ای روزی خودش را می آورد از بین رفته است، تغییر فرهنگ یکی دیگر از دلایل است. و برای ایجاد فرهنگ کثرت فرزند پول و درآمد کافی لازم است.

استاد دانشگاه اظهار کرد: برای جلوگیری از این جریان باید برنامه ریزی فرهنگی بشود، ساختار فرهنگ تغییر کند؛ دختری که در سن ۲۸ و ۲۹ سالگی ازدواج میکند خیلی نرمال اگر در نظر بگیریم در ۳۰ سالگی هم بچه ی اولش به دنیا بیاید. برای فرزند دوم حداقل اگر ۳ یا ۴ سال فاصله سنی در نظر بگیرد در سن ۳۵ سالگی برای یک مادر حوصله ای نمی ماند که دوباره بچه داری کند. در گذشته دختر ها زودتر ازدواج می کردند و با حوصله هم بچه داری می کردند.

با توجه به اینکه ایران کشوری در حال توسعه است و در آینده نیاز به نیروی جوان برای پیشبرد اهداف کشور ضروری است و با توجه به سخنان امام خامنه ای در این رابطه، دولت ایران علاوه بر فرهنگ سازی میان خانواده ها مسلما باید امکاناتی را نیز در کنار این فعالیت فراهم آورد و یقینا برای تحقق این هدف « همدلی و همزبانی مردم و دولت» در کنار یکدیگر بیش از پیش ضروری است.

گزارش از: رقیه دبیری